पश्चिम बंगालमध्ये भाजपाची आघाडी

१५ वर्षानंतर ममता बॅनर्जी सत्ता गमावणार
कोलकाता:
पश्चिम बंगाल विधानसभा निवडणुकीची मतमोजणी सुरू असताना, भाजपने बहुमताचा आकडा (अर्ध्याहून अधिक जागा) सहजपणे ओलांडत आपली भक्कम आघाडी कायम राखली आहे. ‘विशेष सखोल मतदार यादी पुनरीक्षण’ प्रक्रियेअंतर्गत विक्रमी संख्येने मतदारांची नावे वगळल्यानंतर झालेली ही पहिलीच निवडणूक आहे; आणि यात १५ वर्षे सत्तेवर राहिल्यानंतर आता तृणमूल काँग्रेसला पराभवाचा सामना करावा लागत असल्याचे चित्र दिसत आहे.२९४ जागांच्या विधानसभेत भाजप १६० ठिकाणी तर तृणमूल काँग्रेस १२० ठिकाणी आघाडीवर आहे
आपला बालेकिल्ला राखण्यासाठी धडपडणारी ममता बॅनर्जी यांची तृणमूल काँग्रेस भाजपशी थेट लढत देत आहे. या लढतीचा मुख्य चेहरा म्हणजे मुख्यमंत्री ममता बॅनर्जी यांचे एकेकाळचे निकटवर्तीय आणि आताचे विरोधी पक्षनेते, सुवेंदू अधिकारी हे आहेत. या निवडणुकीतील इतर प्रमुख पक्ष म्हणजे काँग्रेस आणि डावी आघाडी (Left Front) हे आहेत. या राजकीय समीकरणात आणखी एक रंजक वळण दिले आहे ते तृणमूल काँग्रेसमधून निलंबित करण्यात आलेल्या आमदार हुमायून कबीर यांनी; ‘बाबरी’च्या नावाने मशीद उभारण्याच्या उपक्रमामुळे ते चर्चेत आले होते आणि आता त्यांनी स्वतःचा नवीन पक्ष स्थापन केला आहे.
पश्चिम बंगालमध्ये २३ आणि २९ एप्रिल अशा दोन टप्प्यांत मतदान पार पडले. या मतदानादरम्यान फाल्टा मतदारसंघात आणि इतर काही ठिकाणी असलेल्या मतदान केंद्रांवर (booths) फेरमतदानाचा आदेश देण्यात आला होता.
पश्चिम बंगाल विधानसभेत एकूण २९४ जागा आहेत. सरकार स्थापन करण्यासाठी १४८ जागांचे साधे बहुमत आवश्यक असते. निवडणूक जिंकण्यासाठी कोणत्याही एका पक्षाला किंवा पक्षांच्या आघाडीला हा ‘जादुई आकडा’ गाठणे अनिवार्य असते.
२०२१ च्या निवडणुकीत तृणमूल काँग्रेसने २१५ जागांवर विजय मिळवला होता, तर भाजपने बंगालमध्ये आपली मुळे अधिक खोलवर रुजवत ७७ जागा पटकावल्या होत्या. या कामगिरीसह भाजप प्रथमच राज्य विधानसभेत मुख्य विरोधी पक्ष बनला होता. काँग्रेस आणि डाव्या आघाडीच्या (Left Front) पदरी मात्र भोपळाच पडला होता (त्यांना एकही जागा मिळाली नव्हती). मुख्यमंत्री ममता बॅनर्जी यांना नंदीग्राम मतदारसंघात विरोधी पक्षनेते सुवेंदू अधिकारी यांच्याकडून पराभव पत्करावा लागला होता; मात्र त्यानंतर भवानीपूर मतदारसंघातून झालेल्या पोटनिवडणुकीत त्या निवडून आल्या होत्या.
या वेळी सुवेंदू अधिकारी यांनी ही लढत थेट ममता बॅनर्जी यांच्या भवानीपूर या बालेकिल्ल्यात नेली आहे. त्यामुळे मतमोजणीच्या या सत्रात सर्वांचे लक्ष प्रामुख्याने याच मतदारसंघाकडे लागून राहणार आहे.
मात्र, या निवडणुकीचा ज्वर संपूर्ण बंगालभर जाणवला. ही केवळ एक निवडणूक नव्हती, तर ती विचारसरणींची लढाई, तळागाळातील राजकारण, लोककल्याणकारी योजना आणि विकासाची आक्रमक आश्वासने, तसेच १५ वर्षांपूर्वी डाव्या आघाडीचा बालेकिल्ला ढासळलेल्या या राज्यात ‘बदला’साठी उठलेले नवे आवाज—या सर्वांचा एक तीव्र संघर्ष होता.