हंगेरियन लेखक लास्झलो यांना साहित्यातील नोबेल पुरस्कार

पुरस्कार १० डिसेंबर रोजी स्टॉकहोममध्ये प्रदान

स्टॉकहोम

स्वीडिश अकादमीने गुरुवारी जाहीर केलेल्या या वर्षीच्या साहित्यातील नोबेल पुरस्काराची घोषणा हंगेरियन लेखक लास्झलो क्रास्झनाहोरकाई यांना करण्यात आली आहे. स्वीडिश अकादमीने म्हटले आहे की लास्झलो यांच्या कलाकृती खूप प्रभावशाली आणि दूरदर्शी आहेत. जगात दहशत आणि भीती असतानाही ते कलेच्या शक्तीचे प्रदर्शन करतात.
लास्झलो यांना ११ दशलक्ष स्वीडिश क्रोना (₹१०.३ कोटी), सुवर्णपदक आणि प्रमाणपत्र मिळेल. हा पुरस्कार १० डिसेंबर रोजी स्टॉकहोममध्ये प्रदान केला जातील.

लास्झलो यांना २०१५ मध्ये मॅन बुकर आंतरराष्ट्रीय पुरस्कार आणि २०१९ मध्ये अनुवादित साहित्यासाठी राष्ट्रीय पुस्तक पुरस्कार मिळाला. त्यांचे प्रसिद्ध पुस्तक, सॅटानटांगोवर तब्बल ७ तासांचा चित्रपट बनवण्यात आले आहे.

लास्झलो हंगेरीच्या सर्वात प्रतिष्ठित समकालीन लेखकांपैकी एक आहेत . त्यांची पुस्तके बहुतेकदा तात्विक असतात, जी मानवता, अराजकता आणि आधुनिक समाजातील संकटांचा शोध घेतात.लास्झलो क्रॅस्नाहोरकाई खोलवर विचार करायला लावणाऱ्या, उदासीन कथा लिहितात. त्यांचे सर्वात प्रसिद्ध पुस्तक, “सातांटांगो”, १९८५ मध्ये प्रकाशित झाले. १९९४ मध्ये, या पुस्तकाचे ७ तासांच्या चित्रपटात रूपांतर देखील करण्यात आले, ज्याचे नाव “सातांटांगो” देखील होते. हा आतापर्यंत बनवलेल्या सर्वोत्तम चित्रपटांपैकी एक मानला जातो.ही कथा एका लहान गावाभोवती आणि तेथील लोकांच्या कठीण जीवनाभोवती फिरते. त्यात अराजकता, फसवणूक आणि मानवी स्वभावाच्या कमकुवतपणाचे चित्रण आहे.हे पुस्तक फसवणुकीची कथा आहे, जी जुन्या, उध्वस्त फार्महाऊसमध्ये राहणाऱ्या गरीब लोकांच्या गटाबद्दल आहे. त्यांना वाटते की त्यांना खूप पैसे मिळणार आहेत, पण सगळं उलटं घडतं.त्यांच्या “द मेलॅन्कोली ऑफ रेझिस्टन्स” या पुस्तकावर चित्रपटही बनवण्यात आला आहे.

सॅटांटांगो ही लास्झ्लो क्रॅस्नाहोर्काई यांची पहिली आणि सर्वात प्रसिद्ध कादंबरी आहे.
लास्झ्लो यांचा जन्म ५ जानेवारी १९५४ रोजी रोमानियन सीमेजवळील हंगेरीच्या ग्युला येथे झाला. तो एका मध्यमवर्गीय कुटुंबातून आला आहे. त्याचे वडील जॉर्जी क्रॅस्नाहोर्काई वकील होते.
लास्झलो यांना तीन मुली आहेत. ते सध्या हंगेरीच्या झेंटलास्झलो हिल्समध्ये एकाकी राहतात. ते यापूर्वी अनेक वर्षे जर्मनीतील बर्लिन येथे राहिले होते, जिथे त्यांनी बर्लिनच्या फ्री युनिव्हर्सिटीमध्ये एस. फिशर अतिथी प्राध्यापक म्हणून काम केले होते. त्यांनी जर्मनी, चीन, मंगोलिया, जपान, अमेरिका, स्पेन आणि ग्रीसमध्ये बराच काळ घालवला आहे.

गेल्या वर्षी, कोरियन लेखक हान कांग यांना नोबेल पारितोषिक मिळाले. १९०१ पासून, साहित्यातील नोबेल पारितोषिक १२१ वेळा देण्यात आले आहे. अलिकडच्या काळात विजेत्यांमध्ये अ‍ॅनी एर्नॉक्स, बॉब डायलन, अब्दुलराजाक गुरनाह, लुईस ग्लुक, पीटर हँडके आणि ओल्गा टोकार्झुक यांचा समावेश आहे.गेल्या वर्षी, हा पुरस्कार दक्षिण कोरियाच्या लेखिका हान कांग यांना मिळाला, ज्या त्यांच्या आंतरराष्ट्रीय स्तरावर प्रशंसित कादंबरी “द व्हेजिटेरियन” साठी प्रसिद्ध आहेत.

नोबेल पारितोषिकांची स्थापना १८९५ मध्ये झाली.

नोबेल पारितोषिकांची स्थापना १८९५ मध्ये झाली आणि हे पुरस्कार १९०१ मध्ये देण्यात आले. १९०१ ते २०२४ पर्यंत साहित्य क्षेत्रात १२१ लोकांना सन्मानित करण्यात आले आहे.हे पुरस्कार शास्त्रज्ञ आणि शोधक अल्फ्रेड बर्नहार्ड नोबेल यांच्या इच्छेनुसार दिले जातात. सुरुवातीला, भौतिकशास्त्र, वैद्यकशास्त्र, रसायनशास्त्र, साहित्य आणि शांतता या क्षेत्रातच नोबेल देण्यात येत होते. नंतर, अर्थशास्त्र क्षेत्रातही नोबेल देण्यात आले.

नोबेल पारितोषिक वेबसाइटनुसार, पुढील ५० वर्षांसाठी कोणत्याही क्षेत्रात नोबेल पारितोषिकासाठी नामांकित झालेल्यांची नावे उघड केली जात नाहीत.

टागोर हे नोबेल पारितोषिक मिळवणारे पहिले आशियाई लेखक होते रवींद्रनाथ टागोर हे साहित्यातील नोबेल पारितोषिक मिळवणारे पहिले आशियाई लेखक होते. त्यांना १९१३ मध्ये त्यांच्या प्रसिद्ध पुस्तक “गीतांजली” साठी हा सन्मान देण्यात आला.हे पुस्तक कवितांचा संग्रह आहे ज्यामध्ये टागोर यांनी जीवन, निसर्ग आणि देवाबद्दलच्या त्यांच्या खोल भावना साध्या आणि सुंदर शब्दांत व्यक्त केल्या आहेत.